Mynydd Parys
Tirwedd swreal sy'n debyg i'r blaned Mawrth, gyda chreigiau a phyllau lliwgar, ychydig i'r de o Amlwch. Yn yr 1780au hwn oedd mwynglawdd copr mwyaf Ewrop.

Llun: Stephen McKay, CC BY-SA 2.0
Mae pobl wedi cloddio copr o Fynydd Parys ers tua 4,000 o flynyddoedd. Yr hyn sydd ar ôl yw tirwedd foel, oren a phorffor sy’n wahanol iawn i weddill yr ynys.
Hanes
- Roedd mwynwyr yr Oes Efydd yn gweithio yma bron i 4,000 o flynyddoedd yn ôl
- Daeth mwynwr lleol, Rowland Pugh, o hyd i’r Wythïen Fawr ar 2 Mawrth 1768. Cafodd botel o wisgi a thŷ heb rent am weddill ei oes
- Yn yr 1780au hwn oedd mwynglawdd copr mwyaf Ewrop, ac roedd ei gopr yn rheoli marchnad y byd
- Daeth y cloddio dan ddaear i ben yn 1904
Y daith
- Dau lwybr wedi’u harwyddo o gwmpas yr hen weithfeydd, un hir ac un byr
- Mae’r gylchdaith hir tua 3 milltir (4.8 km). Caniatewch 1.5 i 2 awr
- Mae’r gylchdaith fer yn cymryd llai nag awr
- Tir creigiog, anwastad gyda dibynnau serth, felly cadwch afael ar blant bach
- Am ddim i’w grwydro
- Gwelwch y golygfeydd anhygoel
Parcio
- Maes parcio am ddim wrth ymyl ffordd y B5111 allan o Amlwch
Copper Kingdom
- Mae canolfan Copper Kingdom ym Mhorth Amlwch, ger yr harbwr, yn adrodd hanes y mwynglawdd a’r bobl a fu’n gweithio yno